Przegląd leków u seniora — dlaczego jest ważny?

Seniorzy często przyjmują wiele leków jednocześnie. Regularny przegląd farmakoterapii pomaga ocenić bezpieczeństwo leczenia, ryzyko interakcji i dopasowanie zaleceń do aktualnego stanu zdrowia.

U osób starszych często współistnieje kilka chorób przewlekłych, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, choroba niedokrwienna serca, osteoporoza, choroby zwyrodnieniowe, zaburzenia pamięci lub przewlekły ból. W efekcie pacjent może przyjmować wiele leków jednocześnie, często zaleconych przez różnych specjalistów. Sam fakt stosowania kilku preparatów nie oznacza błędu w leczeniu, ale zwiększa potrzebę regularnego porządkowania farmakoterapii i oceny, czy każdy lek nadal jest potrzebny, dobrze tolerowany i stosowany we właściwy sposób.

Przegląd leków jest szczególnie ważny, gdy senior ma zawroty głowy, upadki, senność, splątanie, pogorszenie pamięci, spadki ciśnienia, osłabienie, brak apetytu, zaparcia, nudności, krwawienia, obrzęki lub nowe objawy, które pojawiły się po zmianie leczenia. Niektóre działania niepożądane mogą przypominać objawy choroby albo być błędnie traktowane jako naturalny element starzenia. U osób starszych organizm może inaczej metabolizować i wydalać leki, a ryzyko interakcji rośnie wraz z liczbą stosowanych preparatów.

Do oceny warto zgłosić nie tylko leki na receptę, ale także preparaty bez recepty, leki przeciwbólowe, nasenne, uspokajające, zioła, witaminy i suplementy diety. Część pacjentów nie traktuje suplementów jako „leków”, dlatego nie zgłasza ich podczas wizyty. To błąd, ponieważ również takie preparaty mogą wpływać na działanie leków lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Ważne jest też sprawdzenie, czy pacjent przyjmuje leki zgodnie z zaleceniami, czy rozumie dawkowanie i czy nie dubluje preparatów o podobnym składzie.

Geriatra patrzy na leczenie seniora całościowo. Uwzględnia choroby przewlekłe, sprawność, funkcje poznawcze, ryzyko upadków, wyniki badań, samodzielność pacjenta i realne możliwości przestrzegania zaleceń. Celem nie jest automatyczne zmniejszanie liczby leków, ale takie uporządkowanie leczenia, aby było możliwie bezpieczne, zrozumiałe i dostosowane do aktualnego stanu zdrowia. Niektóre leki trzeba kontynuować, inne zmodyfikować, a część można rozważyć do odstawienia wyłącznie po ocenie lekarskiej.

Na konsultację geriatryczną warto zabrać pełną listę leków z dawkami, opakowania stosowanych preparatów, wyniki badań, wypisy ze szpitala i informacje od innych specjalistów. Nie należy samodzielnie odstawiać leków przewlekłych, zwłaszcza stosowanych w chorobach serca, nadciśnieniu, cukrzycy, padaczce, depresji czy leczeniu przeciwzakrzepowym. W ProfessMed konsultacja geriatryczna może pomóc uporządkować leczenie seniora i ocenić je w kontekście całego stanu zdrowia.