Dysfagia to trudność w przesuwaniu pokarmu lub płynu z jamy ustnej do żołądka. Objawia się m.in. krztuszeniem się, kaszlem przy jedzeniu czy uczuciem zalegania pokarmu w gardle. Nieleczona może prowadzić do zachłystowego zapalenia płuc, odwodnienia i niedożywienia.
Zaburzenia połykania (dysfagia) — ocena logopedyczna i rehabilitacja
Dysfagia to trudność w przesuwaniu pokarmu lub płynu z jamy ustnej do żołądka. Objawia się m.in. krztuszeniem się, kaszlem przy jedzeniu czy uczuciem zalegania pokarmu w gardle. Nieleczona może prowadzić do zachłystowego zapalenia płuc, odwodnienia i niedożywienia.
Opis problemu
Zaburzenia połykania często pojawiają się po udarze mózgu, w chorobach neurologicznych (np. chorobie Parkinsona, stwardnieniu rozsianym, stwardnieniu zanikowym bocznym), po operacjach i radioterapii w obrębie głowy i szyi, a także u osób starszych.
Ocena zaburzeń połykania obejmuje diagnostykę czynnościową i próby pokarmowe. Pozwala określić typ dysfagii, dobrać bezpieczną konsystencję pokarmów i płynów oraz zaplanować rehabilitację.
Rehabilitacja połykania obejmuje ćwiczenia usprawniające, techniki i pozycje ułatwiające bezpieczne połykanie oraz modyfikację diety. Plan ustala logopeda na podstawie wyników oceny.
Najczęstsze objawy
- krztuszenie się lub kaszel podczas jedzenia albo picia
- uczucie zalegania pokarmu w gardle
- zmiana głosu (głos „mokry”, zachrypnięty) po posiłku
- wydłużony czas jedzenia i unikanie niektórych pokarmów
- nawracające zapalenia płuc lub niezamierzona utrata masy ciała
Kiedy zgłosić się do lekarza
- gdy krztuszenie się przy posiłkach powtarza się
- po udarze mózgu lub w przebiegu choroby neurologicznej, gdy pojawiają się trudności z jedzeniem
- po leczeniu nowotworów głowy i szyi
- pilnie — gdy pokarm utknął i nie można go połknąć ani odkrztusić albo pojawia się duszność